Xylocaïne Spray
Wat is Xylocaïne Spray?
Xylocaïne Spray, ook wel bekend onder de werkzame stof lidocaïne, is een lokaalwerkend anestheticum dat wordt gebruikt om de huid of slijmvliezen te verdoven. Dit middel is specifiek geformuleerd als een spray voor gemakkelijke en gerichte toepassing. Lidocaïne, het actieve bestanddeel, behoort tot de groep van amidestructuur lokale anesthetica, die de geleiding van zenuwimpulsen tijdelijk blokkeren. Hierdoor wordt de sensatie van pijn, jeuk of ongemak weggenomen of sterk verminderd in het behandelde gebied. Het product wordt vaak gebruikt in diverse medische en tandheelkundige procedures om oppervlakkige anesthesie te bewerkstelligen, waardoor de patiënt minder ongemak ervaart tijdens ingrepen.
De formulering als spray maakt het mogelijk om snel een lokaal verdovend effect te bereiken, wat essentieel kan zijn bij acute situaties of bij procedures die een snelle inwerking vereisen. De nauwkeurigheid van de spraykop zorgt ervoor dat de medicatie direct op het gewenste gebied kan worden aangebracht, wat bijdraagt aan een efficiënte en effectieve behandeling met minimale systemische absorptie. Dit minimaliseert de kans op systemische bijwerkingen, hoewel voorzichtigheid altijd geboden is, vooral bij toepassing op grotere oppervlakken of bij patiënten met een verminderde leverfunctie.
Therapeutische Indicaties
Xylocaïne Spray wordt breed ingezet voor verschillende doeleinden waarbij lokale verdoving noodzakelijk is. Enkele belangrijke indicaties zijn:
- Diagnostische en therapeutische procedures: Het verdoven van slijmvliezen voorafgaand aan endoscopieën, intubatie of andere instrumentele onderzoeken van de luchtwegen of het spijsverteringskanaal. Dit minimaliseert de kokhalsreflex en het ongemak voor de patiënt.
- Dermatologische toepassingen: Verlichting van pijn en jeuk bij oppervlakkige wondjes, insectenbeten, of huidirritaties wanneer een snelle lokale verdoving gewenst is.
- Tandheelkundige procedures: Oppervlakte-anesthesie van het tandvlees of de mondslijmvliezen voorafgaand aan injectie van een lokaal anestheticum of kleine ingrepen, zoals het plaatsen van beugels.
- Gynaecologische en urologische procedures: Verdoving van de uitwendige geslachtsorganen of het perineum bij kleine ingrepen of onderzoek.
Werkingsmechanisme
Lidocaïne werkt door de natriumkanalen in de celmembranen van zenuwcellen te blokkeren. Deze kanalen zijn essentieel voor de generatie en voortplanting van zenuwimpulsen, waaronder pijnsignalen. Door deze kanalen te blokkeren, voorkomt lidocaïne dat de zenuwen pijnsignalen naar de hersenen kunnen sturen. Dit resulteert in een reversibele blokkade van de zenuwgeleiding, waardoor het behandelde gebied tijdelijk gevoelloos wordt voor pijn, temperatuur, aanraking en druk. De effectieve duur van de verdoving hangt af van de concentratie van de lidocaïne, de dosis, de plaats van toediening, en de vascularisatie van het gebied. De anesthetische werking treedt snel in na toepassing, meestal binnen enkele minuten.
Voor wie wordt het voorgeschreven?
Xylocaïne Spray wordt voorgeschreven aan patiënten die een lokale verdoving nodig hebben voor diverse medische ingrepen of ter verlichting van oppervlakkige pijnen en jeuk. Dit omvat patiënten die zich voorbereiden op dentale procedures, zoals tandsteenreiniging of kleine vullingen, waar oppervlakkige mondverdoving nuttig is. Het is ook geschikt voor patiënten die procedures ondergaan waarbij instrumenten in lichaamsopeningen worden ingebracht, zoals bij endoscopieën of blaaskatheterisatie, om de ongemakken en reflexen te minimaliseren. Daarnaast kan het worden gebruikt bij volwassenen en, onder medisch toezicht, bij kinderen voor de tijdelijke verlichting van pijn en jeuk als gevolg van huidaandoeningen of kleine verwondingen, waarbij snelle verlichting gewenst is.
Belangrijkste Voordelen
Xylocaïne Spray, met lidocaïne als werkzame stof, biedt specifieke voordelen die bijdragen aan de effectiviteit en het gebruiksgemak in diverse medische en tandheelkundige contexten. De snelle en gerichte werking maakt het een waardevol hulpmiddel voor professionals en patiënten die behoefte hebben aan lokale verdoving.
Gedocumenteerde Effectiviteit
- Snelle aanvang van actie en gerichte verdoving: Xylocaïne Spray heeft een snelle inwerking, vaak al binnen 2 tot 5 minuten na applicatie. Deze snelle actie is cruciaal bij procedures waarbij onmiddellijke pijnverlichting of verdoving vereist is, zoals voorafgaand aan een injectie of intubatie. De verdoving is lokaal en beperkt zich tot het spuitgebied, wat ongewenste systemische effecten minimaliseert.
- Effectduur en controleerbaarheid: De verdovende werking houdt doorgaans 10 tot 15 minuten aan, afhankelijk van de dosis, de toedieningsplaats en de individuele reactie. Deze duur is voldoende voor veel kleine procedures en maakt herhaalde toediening mogelijk indien nodig, wat de flexibiliteit in de klinische setting vergroot. De doseerbaarheid door middel van de spraykop zorgt voor een precieze controle over de hoeveelheid toegediende medicatie, waardoor overdosering lokaal wordt voorkomen.
Praktische Voordelen
- Gebruiksvriendelijkheid en hygiëne: De sprayvorm maakt een contactloze en hygiënische toepassing mogelijk, wat de kans op kruisbesmetting vermindert en de applicatie vereenvoudigt. De spray kan gemakkelijk en nauwkeurig worden gericht op specifieke, moeilijk bereikbare gebieden, zoals de achterkant van de keel of in de mond, zonder dat direct contact met de handen of instrumenten nodig is. Dit is vooral voordelig in situaties die steriele omstandigheden vereisen.
- Minimale systemische absorptie en bijwerkingen bij correct gebruik: Door de lokale toediening van lidocaïne via een spray wordt de systemische absorptie geminimaliseerd in vergelijking met injecteerbare vormen. Dit verlaagt het risico op systemische bijwerkingen die gepaard kunnen gaan met hogere bloedconcentraties van lidocaïne, zoals cardiovasculaire of neurologische effecten. Hoewel voorzichtigheid geboden blijft bij grote oppervlakken of beschadigde huid, is het veiligheidsprofiel gunstig bij correct gebruik.
Toedieningsmethode
Xylocaïne Spray is uitsluitend bestemd voor lokale toepassing op de huid of slijmvliezen. De spray bevat geconcentreerde lidocaïne en dient met uiterste precisie te worden gebruikt. Lees de bijsluiter zorgvuldig door voor specifieke instructies voor de toepassing, afhankelijk van het behandelgebied. Voor gebruik de spray goed schudden. Houd de spraykop op korte afstand van het te verdoven gebied en druk de verstuiver een of meerdere keren in. Vermijd sprayen in de ogen en inhaleer de spray niet. Bij contact met de ogen, spoel deze direct grondig met water. Niet gebruiken op open wonden of ernstig beschadigde huid zonder medisch advies, aangezien dit de systemische absorptie kan verhogen.
Aanbevolen Dosering
De dosering van Xylocaïne Spray is sterk afhankelijk van de indicatie, het te behandelen gebied, de leeftijd en het gewicht van de patiënt, en de concentratie van de spray. Het is cruciaal om de door uw arts of apotheker voorgeschreven dosering niet te overschrijden.
- Standaard dosis: Voor de meeste toepassingen op slijmvliezen wordt doorgaans 1 tot 3 vernevelingen aanbevolen. Eén verneveling (spray) levert een vooraf bepaalde hoeveelheid lidocaïne, bijvoorbeeld 10 mg. De maximale enkelvoudige dosis en de maximale dosis over 24 uur mogen niet worden overschreden. Voor volwassenen ligt de maximale aanbevolen dosis vaak rond de 20 tot 30 vernevelingen per 24 uur, maar dit kan variëren.
- Dosisfrequentie: De spray kan meestal met tussenpozen van enkele uren worden herhaald als de verdoving uitgewerkt is en de symptomen terugkeren. Bij langdurige procedures kan een herhaling van de dosis noodzakelijk zijn, maar laat hierbij altijd de behandelaar beslissen. Tussen twee toedieningen moet een minimale wachttijd van enkele uren worden aangehouden om accumulatie te voorkomen.
Bij kinderen moet de dosering nauwkeurig worden berekend op basis van het lichaamsgewicht en mag alleen onder medisch toezicht worden toegediend om overdosering te voorkomen. Raadpleeg altijd de bijsluiter voor de specifieke doseringsrichtlijnen van het product dat u gebruikt en volg het advies van de voorschrijver.
Als u een dosis vergeet
Aangezien Xylocaïne Spray doorgaans 'on-demand' wordt gebruikt voor specifieke procedures of symptomatische verlichting, is het concept van een 'vergeten dosis' minder van toepassing. Indien de verdoving uitwerkt en de pijn of het ongemak terugkeert, kunt u, indien medisch goedgekeurd en binnen de maximale dagelijkse dosis, een nieuwe applicatie uitvoeren. Overschrijd nooit de aanbevolen maximale dosering in een periode van 24 uur. Als u twijfelt over het opnieuw aanbrengen of de geschiktheid van de dosis, raadpleeg dan altijd uw arts of apotheker. Gebruik nooit een dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.
Mogelijke Bijwerkingen
Net als alle geneesmiddelen kan Xylocaïne Spray bijwerkingen veroorzaken, al krijgt niet iedereen hiermee te maken. De meeste bijwerkingen zijn mild en lokaal van aard. Het is belangrijk om bij aanhoudende of ernstige klachten contact op te nemen met een arts of apotheker. Bij ernstige en acute reacties, bel direct 112.
Veel Voorkomende Bijwerkingen (>10%)
- Lichte irritatie of prikkeling op de toepassingsplaats: Dit kan direct na het sprayen optreden en trekt meestal snel weg, vermoedelijk gerelateerd aan de applicatie van het verdovingsmiddel en niet aan een allergische reactie.
- Gevoelloosheid of tintelingen: Dit is het beoogde effect, maar kan als ongemakkelijk worden ervaren als het te lang aanhoudt of te uitgebreid is.
Minder Vaak Voorkomende Bijwerkingen (1-10%)
- Roodheid of zwelling: Dit kan wijzen op een lokale irritatiereactie of in zeldzame gevallen een overgevoeligheidsreactie.
- Metaalsmaak in de mond (bij orale toepassing): Een onschuldige bijwerking die snel verdwijnt.
- Misselijkheid: Zelden gemeld, maar kan voorkomen.
Zeldzame maar ernstige bijwerkingen (minder dan 0,1%)
Hoewel zeer zeldzaam, kunnen systemische bijwerkingen optreden bij overdosering, te grote toepassingsgebieden, of bij beschadigde slijmvliezen/huid:
- Bradycardie (vertraagde hartslag) of hypotensie (lage bloeddruk).
- Convulsies (toevallen) of andere centrale zenuwstelselsymptomen, zoals duizeligheid, tremor, en verwardheid.
- Allergische reacties: Zeer zelden treden ernstige anafylactische reacties op, gekenmerkt door huiduitslag, jeuk, zwelling van gezicht of keel, moeite met ademhalen, en duizeligheid. Bij deze symptomen direct medische hulp zoeken (112).
Contra-indicaties
Xylocaïne Spray mag in bepaalde situaties niet worden gebruikt om ernstige risico's te voorkomen. Een arts of apotheker kan bepalen of het gebruik veilig is.
- Overgevoeligheid voor lidocaïne of andere amide-type lokale anesthetica: Patiënten met een bekende allergie voor deze stoffen mogen Xylocaïne Spray niet gebruiken.
- Overgevoeligheid voor één van de bestanddelen van de spray: Controleer de bijsluiter voor de volledige lijst van hulpstoffen.
- Patiënten met hartritmestoornissen (bijv. ernstige bradycardie, AV-blok): Lidocaïne kan de elektrische activiteit van het hart beïnvloeden en bestaande ritmestoornissen verergeren.
- Ernstige leverfunctiestoornis: Lidocaïne wordt gemetaboliseerd in de lever; een verminderde leverfunctie kan leiden tot een verhoogde bloedspiegel en toename van systemische bijwerkingen.
- Gebruik op grote oppervlakken van beschadigde huid of slijmvliezen: Dit verhoogt de systemische absorptie en daarmee het risico op overdosering.
- Kinderen onder de 2 jaar: Gebruik dient zeer voorzichtig te gebeuren en alleen onder direct toezicht van een arts, gezien de verhoogde gevoeligheid voor systemische effecten.
Affiliate Disclosure: Onlineapotheekplus.nl is partner van DokterOnline.com. Wanneer u via onze links bestelt, ontvangen wij mogelijk een vergoeding. Dit beïnvloedt uw prijs niet.
Medische Disclaimer: De informatie op deze pagina is uitsluitend voor informatieve doeleinden en vormt geen medisch advies. Dit medicijn vereist een recept van een erkende arts. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde arts voordat u met de behandeling begint. Bij een medische noodsituatie belt u 112.
Hoe het werkt
Een eenvoudig en veilig proces in 3 stappen
1. Online Consult
Vul een medische vragenlijst in. Onze artsen beoordelen uw aanvraag.
2. Medische beoordeling
Een erkende arts beoordeelt uw aanvraag en schrijft indien geschikt een recept voor
3. Discrete levering
Uw behandeling wordt in een apotheek bereid en binnen 24-48 uur bij u thuis bezorgd
Belangrijk: Deze dienst vervangt geen persoonlijk medisch consult. In noodgevallen, bel 112 of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp.