Metronidazol
Wat is Metronidazol?
Metronidazol is een antibioticum dat behoort tot de nitro-imidazoolklasse van medicijnen, welke specifiek werkzaam zijn tegen bepaalde soorten bacteriën en parasieten. De werkzame stof, metronidazol, is een synthetisch derivaat dat na absorptie in het lichaam wordt omgezet in actieve metabolieten. Deze metabolieten verstoren de DNA-synthese van gevoelige micro-organismen, wat uiteindelijk leidt tot hun dood. Het middel is effectief tegen anaërobe bacteriën – bacteriën die zonder zuurstof kunnen leven en vaak infecties veroorzaken in diepere weefsels – en een breed scala aan protozoaire parasieten, zoals Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica en Giardia lamblia. Het wordt vaak voorgeschreven wanneer een breedspectrum aanpak nodig is voor infecties waarbij anaërobe bacteriën of specifieke parasieten een rol spelen. De effectiviteit van Metronidazol is uitvoerig onderzocht en erkend, en het is opgenomen in de richtlijnen van diverse Nederlandse en internationale medische instanties voor de behandeling van de hieronder genoemde aandoeningen. Het is echter geen middel voor alle infecties; het is cruciaal dat het alleen wordt gebruikt voor de specifieke micro-organismen waarvoor het bedoeld is om resistentieontwikkeling te voorkomen. De keuze voor Metronidazol wordt vaak gemaakt op basis van de klinische presentatie, diagnostische testen en lokale resistentiepatronen.
Therapeutische Indicaties
Metronidazol wordt ingezet bij een verscheidenheid aan infecties veroorzaakt door anaërobe bacteriën en bepaalde parasieten. Het is een essentieel middel in de behandeling van diverse pathologieën:
- Behandeling van infecties veroorzaakt door anaërobe bacteriën, zoals die van het maagdarmkanaal, buikholte, gynaecologische infecties, huid- en weke delen infecties, en infecties van het centraal zenuwstelsel.
- Behandeling van urogenitale trichomoniasis, zowel bij mannen als bij vrouwen.
- Behandeling van bacteriële vaginose, een veelvoorkomende verstoring van de vaginale flora.
- Behandeling van amoebiasis (infectie met Entamoeba histolytica), inclusief leverabcessen.
- Behandeling van giardiasis (infectie met Giardia lamblia).
- Perioperatieve profylaxe bij ingrepen met een verhoogd risico op anaërobe infecties, bijvoorbeeld in de colorectale chirurgie.
Werkingsmechanisme
Na toediening en absorptie wordt metronidazol de cel van anaërobe bacteriën of protozoa binnengedrongen. Binnen deze micro-organismen wordt metronidazol gereduceerd door enzymsystemen die alleen in een zuurstofarme omgeving actief zijn. Deze reductie creëert reactieve metabolieten en vrije radicalen. Deze metabolieten binden zich aan het DNA van de micro-organismen, wat resulteert in strengbreuken, helixdestabiliteit en de remming van DNA-synthese. Dit leidt tot een verstoring van de essentiële cellulaire functies en uiteindelijk tot de dood van het micro-organisme. Metronidazol is niet werkzaam tegen aërobe bacteriën omdat de benodigde reductie in een zuurstofrijke omgeving niet plaatsvindt.
Voor wie wordt het voorgeschreven?
Metronidazol wordt voorgeschreven aan patiënten van verschillende leeftijden, variërend van zuigelingen tot ouderen, die lijden aan infecties waarvoor Metronidazol specifiek is geïndiceerd. Dit omvat patiënten met bacteriële infecties van diepe weefsels of organen (bijvoorbeeld buikinfecties, huidinfecties met anaëroben), patiënten met seksueel overdraagbare aandoeningen zoals trichomoniasis, en reizigers die parasitaire infecties hebben opgelopen zoals amoebiasis of giardiasis. Ook patiënten die een operatie ondergaan met een hoog risico op anaërobe infecties kunnen Metronidazol profylactisch krijgen toegediend. De noodzaak en geschiktheid van de behandeling worden altijd bepaald door een arts, rekening houdend met de medische geschiedenis van de patiënt, eventuele allergieën en interacties met andere medicatie conform de richtlijnen van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
Belangrijkste Voordelen
Metronidazol biedt diverse voordelen bij de behandeling van specifieke infecties, wat het tot een waardevol medicament maakt in de medische praktijk. De effectiviteit is breed gedocumenteerd en erkend door medische professionals.
Gedocumenteerde Effectiviteit
- Effectiviteit in anaërobe en parasitaire infecties: Metronidazol staat bekend om zijn krachtige antimicrobiële werking tegen een breed spectrum aan anaërobe bacteriën en diverse protozoaire parasieten. Dit maakt het de eerste keus bij many infecties waar deze micro-organismen de oorzaak zijn, zoals bijvoorbeeld bij bacteriële vaginose, trichomoniasis en bepaalde tandvleesinfecties. De effectiviteit wordt vaak al binnen enkele dagen na start van de behandeling merkbaar.
- Succespercentage/effectduur: Afhankelijk van de indicatie en de gevoeligheid van het micro-organisme, ligt het succespercentage van Metronidazol vaak hoog. Bijvoorbeeld, bij acute amoebiasis kan snelle verlichting van symptomen en eradicatie van de parasiet worden bereikt. De effectduur kan per toedieningsvorm en dosering variëren, maar de therapeutische concentraties blijven doorgaans lang genoeg behouden om de infectie effectief te bestrijden bij de voorgeschreven frequentie.
Praktische Voordelen
- Toedieningsvorm: Metronidazol is verkrijgbaar in verschillende toedieningsvormen, waaronder orale tabletten (in diverse sterktes), een suspensie voor patiënten die moeite hebben met slikken, injectievloeistof voor intraveneuze toediening bij ernstige infecties, en lokale preparaten zoals vaginale zetpillen of crèmes. Deze veelzijdigheid zorgt ervoor dat de behandeling op de meest geschikte manier kan worden toegediend, afhankelijk van de aard en locatie van de infectie.
- Gebruiksgemak: De orale toediening van Metronidazol in tabletvorm is relatief eenvoudig en kan thuis worden uitgevoerd, wat bijdraagt aan het gebruiksgemak en de therapietrouw. De dosering is vaak afgestemd op een behandelingsregime dat goed te volgen is voor de patiënt, hetgeen de volledige kuur bevordert en daarmee de effectiviteit van de behandeling maximaliseert.
Toedieningsmethode
Metronidazol tabletten dienen oraal te worden ingenomen, bij voorkeur tijdens of direct na een maaltijd. Dit kan helpen om eventuele maag-darmklachten zoals misselijkheid te verminderen. De tabletten moeten in hun geheel worden doorgeslikt met voldoende water. Voor patiënten die moeite hebben met slikken, kan een suspensie beschikbaar zijn. Het is van cruciaal belang om de volledige voorgeschreven kuur af te maken, zelfs als de symptomen al zijn verdwenen. Het voortijdig stoppen van de behandeling kan leiden tot het terugkeren van de infectie en de ontwikkeling van resistentie tegen het antibioticum.
Aanbevolen Dosering
De dosering van Metronidazol is sterk afhankelijk van de indicatie, de ernst van de infectie, de leeftijd en het gewicht van de patiënt, en dient altijd te worden vastgesteld door een arts. Hieronder volgen enkele typische doseringen, maar deze zijn niet bindend en dienen als algemene richtlijn.
- Standaard dosis volwassenen (bv. bij bacteriële vaginose): Vaak 500 mg tweemaal daags gedurende 7 dagen, of een eenmalige dosis van 2 gram.
- Standaard dosis volwassenen (bv. bij trichomoniasis): Eenmalige dosis van 2 gram, of 250 mg driemaal daags gedurende 7 dagen.
- Inname frequentie: De frequentie hangt af van de totale dagelijkse dosis en de duur van de behandeling. Dit kan variëren van een eenmalige dosis tot meerdere malen per dag gedurende de voorgeschreven periode.
Kindedoseringen worden bepaald op basis van lichaamsgewicht en de specifieke indicatie. Het is essentieel om de instructies van de voorschrijvende arts en de bijsluiter nauwkeurig op te volgen. Bij twijfel, raadpleeg uw apotheker of arts.
Als u een dosis vergeet
Indien u een dosis Metronidazol bent vergeten in te nemen, en het is nog niet lang geleden (bijvoorbeeld binnen enkele uren na de gebruikelijke tijd), neem de vergeten dosis dan zo snel mogelijk alsnog in. Is het echter al bijna tijd voor de volgende geplande dosis, sla de vergeten dosis dan over en ga verder met uw reguliere innameschema. Neem nooit een dubbele dosis om de vergeten dosis te compenseren. Dit kan leiden tot een verhoogd risico op bijwerkingen. Neem contact op met uw arts of apotheker als u hierover onzeker bent. Het handhaven van een consistent innameschema is belangrijk voor de effectiviteit van de behandeling.
Mogelijke Bijwerkingen
Zoals bij elk geneesmiddel kan het gebruik van Metronidazol bijwerkingen veroorzaken. Hoewel niet iedereen last krijgt van bijwerkingen, is het belangrijk om hiervan op de hoogte te zijn. De frequentie en ernst van bijwerkingen kunnen variëren per individu en dosering.
Veel Voorkomende Bijwerkingen (>10%)
- Misselijkheid: vaak gerelateerd aan de dosering en kan verminderen door het medicijn tijdens of na een maaltijd in te nemen.
- Diarree: meestal mild van aard, maar bij aanhoudende of ernstige diarree is medisch advies geïndiceerd.
- Metaalsmaak in de mond: een veelvoorkomende en specifieke bijwerking die na het stoppen van de kuur verdwijnt.
Minder Vaak Voorkomende Bijwerkingen (1-10%)
- Buikpijn of kramp
- Hoofdpijn
- Duizeligheid
- Donkere verkleuring van de urine: dit is een onschuldige bijwerking en verdwijnt na staken van de behandeling.
- Uitslag, jeuk
- Candida-infectie (schimmelinfectie), vooral in de mond of vagina, door verstoring van de natuurlijke flora.
In zeldzamere gevallen kunnen ernstigere bijwerkingen optreden, zoals ernstige allergische reacties, neuropathie (zenuwschade) of leverproblemen. Bij symptomen die wijzen op dergelijke ernstige bijwerkingen, zoals kortademigheid, zwelling van gezicht of keel, ernstige huiduitslag, geelzucht of tintelingen/doofheid in handen of voeten, dient direct contact te worden opgenomen met een arts of de huisartsenpost. Bij levensbedreigende situaties belt u 112.
Contra-indicaties
Metronidazol mag niet worden gebruikt in de volgende gevallen:
- Overgevoeligheid voor metronidazol, andere nitro-imidazoolderivaten of één van de hulpstoffen van het middel.
- Eerste trimester van de zwangerschap, tenzij strikt noodzakelijk en na zorgvuldige afweging van de risico's en voordelen. Raadpleeg altijd uw arts of apotheker.
- Gevallen van actieve neurologische aandoeningen, tenzij anders beoordeeld door een specialist.
- Gelijktijdig gebruik van disulfiram (een middel tegen alcoholverslaving) vanwege de potentieel ernstige psychotische reacties. Ook gelijktijdig alcoholgebruik dient strikt te worden vermeden vanwege het risico op een Antabuse-achtige reactie (nausea, braken, blozen, tachycardie).
Affiliate Disclosure: Onlineapotheekplus.nl is partner van DokterOnline.com. Wanneer u via onze links bestelt, ontvangen wij mogelijk een vergoeding. Dit beïnvloedt uw prijs niet.
Medische Disclaimer: De informatie op deze pagina is uitsluitend voor informatieve doeleinden en vormt geen medisch advies. Dit medicijn vereist een recept van een erkende arts. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde arts voordat u met de behandeling begint. Bij een medische noodsituatie belt u 112.
Hoe het werkt
Een eenvoudig en veilig proces in 3 stappen
1. Online Consult
Vul een medische vragenlijst in. Onze artsen beoordelen uw aanvraag.
2. Medische beoordeling
Een erkende arts beoordeelt uw aanvraag en schrijft indien geschikt een recept voor
3. Discrete levering
Uw behandeling wordt in een apotheek bereid en binnen 24-48 uur bij u thuis bezorgd
Belangrijk: Deze dienst vervangt geen persoonlijk medisch consult. In noodgevallen, bel 112 of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp.