Hydroxyzine
Wat is Hydroxyzine?
Hydroxyzine, een antihistaminicum, behoort tot de difenylmethaanderivaten. Het is een medicijn dat voornamelijk wordt ingezet vanwege zijn kalmerende, anxiolytische (angstverminderende) en antihistaminische eigenschappen. De werkzame stof, hydroxyzinehydrochloride, werkt door de activiteit van histamine te remmen en heeft daarnaast invloed op bepaalde receptoren in het centrale zenuwstelsel, wat resulteert in de therapeutische effecten. Het middel is verkrijgbaar in verschillende toedieningsvormen, waaronder tabletten en een drank, waardoor het flexibel kan worden ingezet afhankelijk van de patiëntbehoeften. Het wordt uitsluitend op recept verstrekt door een arts, gezien de mogelijke bijwerkingen en contra-indicaties die een zorgvuldige afweging vereisen.
Hydroxyzine is effectief in het verlichten van symptomen die geassocieerd zijn met allergische reacties, zoals jeuk en huiduitslag. Buiten zijn antihistaminische werking, staat het bekend om zijn sederende eigenschappen, wat het bruikbaar maakt bij de kortdurende behandeling van angst en slaapproblemen die gerelateerd zijn aan angst. Het is echter geen eerstelijnsbehandeling voor chronische angststoornissen, maar eerder een kortdurende ondersteuning. Het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) en de IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) houden toezicht op de veiligheid en effectiviteit van medicijnen zoals Hydroxyzine in Nederland, en zorgen ervoor dat de richtlijnen voor voorschrijven en gebruik worden nageleefd.
Therapeutische Indicaties
Hydroxyzine wordt ingezet voor de kortdurende behandeling van diverse aandoeningen:
- Verlichting van jeuk bij huidaandoeningen zoals eczeem en urticaria (netelroos).
- Kortdurende behandeling van angst bij volwassenen.
- Als sedativum (kalmeringsmiddel) ter voorbereiding op een operatie of bij slaapproblemen gerelateerd aan angst.
Werkingsmechanisme
Hydroxyzine werkt primair als een H1-antihistaminicum, wat betekent dat het de werking van histamine blokkeert. Histamine is een stof die vrijkomt bij allergische reacties en betrokken is bij jeuk en ontsteking. Door de blokkade van de H1-receptoren vermindert Hydroxyzine de symptomen van allergieën. Daarnaast heeft het een kalmerend effect op het centrale zenuwstelsel, waarschijnlijk door zijn anticholinerge en anxiolytische eigenschappen. Het beïnvloedt ook de activiteit van serotoninereceptoren, wat bijdraagt aan de angstverminderende werking.
Voor wie wordt het voorgeschreven?
Hydroxyzine wordt voorgeschreven aan volwassenen en kinderen (vanaf een bepaalde leeftijd, afhankelijk van de indicatie en dosering) die kampen met ernstige jeuk ten gevolge van allergische huidaandoeningen, of die kortdurend ondersteuning nodig hebben bij angstklachten of slaapproblemen gerelateerd aan angst. Het is essentieel dat het gebruik onder medisch toezicht plaatsvindt, aangezien de dosering en duur van de behandeling zorgvuldig moeten worden afgestemd op de individuele patiënt en zijn of haar medische geschiedenis. Het is bijvoorbeeld niet bedoeld voor langdurig gebruik bij chronische angst, waarvoor andere behandelingen meer geschikt zijn. Patiënten met hartproblemen dienen extra voorzichtig te zijn, gezien de mogelijke invloed op het hartritme.
Belangrijkste Voordelen
Hydroxyzine biedt een reeks voordelen, met name in de kortdurende behandeling van specifieke symptomen. Het combineert anti-allergische eigenschappen met kalmerende effecten, waardoor het breed inzetbaar is onder de juiste medische begeleiding.
Gedocumenteerde Effectiviteit
- Verlichting van jeuk en allergische reacties: Hydroxyzine is zeer effectief in het snel verminderen van ernstige jeuk en huiduitslag veroorzaakt door allergieën, zoals urticaria en eczeem. De werkzaamheid treedt meestal binnen 30 tot 60 minuten na inname op en houdt ongeveer 4 tot 6 uur aan. Dit maakt het een waardevol middel bij acute allergische klachten.
- Angstvermindering en sedatie: Het medicijn heeft bewezen effectief te zijn bij kortdurende verlichting van angst en als sedativum bij spanning. Het helpt patiënten te ontspannen en kan slaapstoornissen die door angst worden veroorzaakt, verbeteren. De kalmerende werking kan snel merkbaar zijn, wat bijdraagt aan een gevoel van rust. De duur van het kalmerende effect varieert, maar is vaak langer dan de antihistaminische werking.
Praktische Voordelen
- Diverse toedieningsvormen: Beschikbaar als tabletten en drank, waardoor het gemakkelijk aan te passen is aan de voorkeur en behoeften van de patiënt, inclusief kinderen of personen die moeite hebben met het slikken van pillen. Dit vergemakkelijkt de therapietrouw.
- Korte werkingsduur: De relatief korte werkingsduur, vooral wat betreft het sedatieve effect, maakt het geschikt voor incidenteel gebruik zonder een langdurige invloed op het functioneren overdag (mits correct gedoseerd en niet ingenomen dicht voor activiteiten die alertheid vereisen). Dit maakt het geschikt voor een 'spot-behandeling' indien nodig.
Toedieningsmethode
Hydroxyzine wordt oraal ingenomen, wat betekent dat het via de mond wordt toegediend. De tabletten kunnen met water worden ingenomen, met of zonder voedsel. De drank, vooral handig voor mensen die moeite hebben met het slikken van tabletten, kan direct worden ingenomen en eveneens met of zonder voedsel. Het is belangrijk de voorgeschreven dosis nauwkeurig af te meten, zeker bij de drank, om onder- of overdosering te voorkomen. Voor een optimaal effect bij slaapproblemen, wordt het vaak zo'n 30 tot 60 minuten voor het slapengaan ingenomen.
Aanbevolen Dosering
De dosering van Hydroxyzine is sterk afhankelijk van de indicatie, leeftijd van de patiënt, lichaamsgewicht en de ernst van de symptomen. De arts zal de meest geschikte dosering vaststellen en kan deze geleidelijk aanpassen.
- Volwassenen voor angst: Typische startdosis is 12,5 mg tot 25 mg, 3 tot 4 keer per dag. De maximale dagdosis bedraagt meestal 100 mg. De behandeling dient zo kort mogelijk te zijn.
- Volwassenen voor jeuk: Een veelvoorkomende startdosis is 25 mg voor het slapengaan, later eventueel verhoogd tot 25 mg, 3 tot 4 keer per dag. Maximale dagdosis van 100 mg.
- Kinderen voor jeuk: De dosering wordt berekend op basis van het lichaamsgewicht, meestal 0,5 tot 1 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag, verdeeld over meerdere doses. De maximale dagdosis is echter begrensd, afhankelijk van de leeftijd. Volg altijd de instructies van de arts op.
Als u een dosis vergeet
Indien u een dosis Hydroxyzine bent vergeten, neem deze dan niet later als het bijna tijd is voor de volgende dosis. Sla de gemiste dosis over en ga door met uw normale doseringsschema. Neem nooit een dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen. Raadpleeg bij twijfel altijd uw arts of apotheker. Het is cruciaal om dit medicijn niet abrupt te stoppen, vooral na langdurig of hoog gedoseerd gebruik, omdat dit tot onttrekkingsverschijnselen kan leiden. Volg de instructies van uw arts voor het afbouwen van de dosering.
Mogelijke Bijwerkingen
Zoals elk medicijn kan Hydroxyzine bijwerkingen veroorzaken. Het is belangrijk om deze te kennen en bij ernstige of aanhoudende klachten contact op te nemen met uw arts of apotheker. In geval van een acute, ernstige allergische reactie, bel direct 112.
Veel Voorkomende Bijwerkingen (>10%)
- Slaperigheid/sedatie: Dit is het meest voorkomende effect en kan het vermogen om machines te bedienen of auto te rijden ernstig beïnvloeden. Wees extra voorzichtig aan het begin van de behandeling.
- Moeite met concentreren: Vooral in de beginfase van de behandeling kunnen concentratieproblemen optreden.
- Droge mond: Dit is een veelvoorkomende anticholinerge bijwerking. Regelmatig kleine slokjes water drinken kan helpen.
Minder Vaak Voorkomende Bijwerkingen (1-10%)
- Duizeligheid: Kan vooral optreden bij het opstaan of na inspanning.
- Hoofdpijn: Meestal mild en van voorbijgaande aard.
- Maagdarmklachten: Denk hierbij aan misselijkheid of constipatie.
- Visusstoornissen: Wazig zien kan voorkomen.
- Mictiestoornissen: Moeite met urineren, vooral bij oudere mannen met prostaatproblemen.
- Hartritmestoornissen: Zoals een verlengd QT-interval. Dit is een ernstige bijwerking en kan optreden bij hogere doseringen of bij patiënten met reeds bestaande hartproblemen.
Contra-indicaties
Hydroxyzine mag niet worden gebruikt in de volgende gevallen:
- Overgevoeligheid voor de werkzame stof hydroxyzine, cetirizine, piperazine-derivaten, aminofylline of etyleendiamine.
- Patiënten met een significant risico op QT-verlenging, zoals bij een aangeboren of verworven verlenging van het QT-interval, cardiovasculaire aandoeningen (hartfalen, recente hartaanval), significante bradycardie (lage hartslag) of elektrolytstoornissen (hypokaliëmie of hypomagnesiëmie).
- Gelijktijdig gebruik met medicatie die bekend staat om het verlengen van het QT-interval (zie de bijsluiter voor een complete lijst).
- Zwangerschap en borstvoeding: Het gebruik van Hydroxyzine tijdens deze periodes wordt sterk afgeraden vanwege mogelijke risico's voor de foetus of het kind.
- Acute porfyrie.
Raadpleeg altijd uw arts of apotheker voordat u met Hydroxyzine begint, vooral als u andere medicatie gebruikt of een medische aandoening heeft.
Affiliate Disclosure: Onlineapotheekplus.nl is partner van DokterOnline.com. Wanneer u via onze links bestelt, ontvangen wij mogelijk een vergoeding. Dit beïnvloedt uw prijs niet.
Medische Disclaimer: De informatie op deze pagina is uitsluitend voor informatieve doeleinden en vormt geen medisch advies. Dit medicijn vereist een recept van een erkende arts. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde arts voordat u met de behandeling begint. Bij een medische noodsituatie belt u 112.
Hoe het werkt
Een eenvoudig en veilig proces in 3 stappen
1. Online Consult
Vul een medische vragenlijst in. Onze artsen beoordelen uw aanvraag.
2. Medische beoordeling
Een erkende arts beoordeelt uw aanvraag en schrijft indien geschikt een recept voor
3. Discrete levering
Uw behandeling wordt in een apotheek bereid en binnen 24-48 uur bij u thuis bezorgd
Belangrijk: Deze dienst vervangt geen persoonlijk medisch consult. In noodgevallen, bel 112 of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp.