Desogestrel
Wat is Desogestrel?
Desogestrel is een synthetisch progestageenhormoon en vormt de werkzame stof in diverse anticonceptiemiddelen, waaronder de zogenaamde 'minipil' of progestageenpil. Het behoort tot de derde generatie progestagenen en onderscheidt zich door zijn selectieve werking. In tegenstelling tot gecombineerde orale anticonceptiva (de 'pil') die zowel oestrogeen als progestageen bevatten, bevatten desogestrel-preparaten uitsluitend desogestrel. Dit maakt het een geschikte optie voor vrouwen die geen oestrogenen mogen of willen gebruiken, bijvoorbeeld vanwege een verhoogd risico op trombose, migraine met aura, of tijdens borstvoeding. De chemische structuur van desogestrel is zodanig ontworpen dat het een hoge affiniteit heeft voor de progesteronreceptoren in het lichaam, wat essentieel is voor de anticonceptieve werking. Het wordt snel geabsorbeerd na orale inname en omgezet in de actieve metaboliet etonogestrel, die vervolgens zijn effect uitoefent. De pil wordt dagelijks ingenomen, zonder stopweek, om een continue anticonceptieve bescherming te waarborgen.
Therapeutische Indicaties
Desogestrel wordt primair voorgeschreven als een betrouwbaar anticonceptiemiddel ter voorkoming van zwangerschap. Het is een effectieve methode voor vrouwen die een lange-termijn anticonceptie overwegen en die om medische redenen geen oestrogenen mogen gebruiken. De indicaties omvatten:
- Orale anticonceptie voor vrouwen die geen oestrogeen mogen gebruiken: Denk hierbij aan vrouwen met een voorgeschiedenis van trombose, een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, ernstige migraine met aura, of een hoge bloeddruk die ongecontroleerd is.
- Anticonceptie tijdens borstvoeding: Omdat desogestrel geen oestrogeen bevat, heeft het over het algemeen geen negatieve invloed op de melkproductie of de kwaliteit van de moedermelk, wat het een veilige keuze maakt voor moeders die borstvoeding geven. Het is echter belangrijk om de start van de inname af te stemmen met een arts.
Werkingsmechanisme
De anticonceptieve werking van desogestrel berust voornamelijk op drie mechanismen. Ten eerste en het meest cruciale, onderdrukt het de ovulatie bij de meeste gebruikers. Dit betekent dat eierstokken geen eicel vrijgeven, waardoor bevruchting onmogelijk wordt. Ten tweede maakt desogestrel het slijm in de baarmoederhals dikker en ondoordringbaarder voor zaadcellen, waardoor de doorgang naar de baarmoeder wordt bemoeilijkt. Ten derde verandert het de binnenbekleding van de baarmoeder (het endometrium), waardoor deze ongeschikt wordt voor de innesteling van een eventueel bevruchte eicel. Deze gecombineerde effecten zorgen voor een hoge mate van anticonceptieve bescherming.
Voor wie wordt het voorgeschreven?
Desogestrel is primair bedoeld voor vruchtbare vrouwen die anticonceptie nodig hebben. Het is bijzonder geschikt voor specifieke groepen:
- Vrouwen met een contra-indicatie voor oestrogenen, zoals een verhoogd risico op trombose of bepaalde cardiovasculaire aandoeningen.
- Vrouwen die borstvoeding geven en anticonceptie wensen zonder de melkproductie te beïnvloeden.
- Vrouwen die gevoelig zijn voor oestrogeengerelateerde bijwerkingen van gecombineerde orale anticonceptiva.
- Vrouwen die een gemakkelijke, dagelijkse methode van anticonceptie prefereren zonder de noodzaak van een stopweek. Raadpleeg altijd een arts of apotheker voor een gepersonaliseerd advies.
Belangrijkste Voordelen
Desogestrel, als progestageenpil, biedt distinctieve voordelen ten opzichte van andere anticonceptiemethoden, met name voor specifieke gebruikersgroepen. De effectiviteit en flexibiliteit maken het tot een gewaardeerde keuze binnen de anticonceptiezorg in Nederland, conform de richtlijnen van het CBG.
Gedocumenteerde Effectiviteit
- Hoge anticonceptieve betrouwbaarheid: Desogestrel heeft een bewezen effectiviteit in het voorkomen van zwangerschap, vergelijkbaar met gecombineerde orale anticonceptiva, mits correct gebruikt. De ovulatieremming is het primaire mechanisme dat bijdraagt aan dit hoge succespercentage.
- Continue bescherming: Door de dagelijkse inname zonder stopweek, biedt desogestrel een continue hormonale anticonceptie, wat bijdraagt aan een stabiele bescherming tegen zwangerschap. De effectduur is 24 uur na inname van elke pil.
Praktische Voordelen
- Geschikt tijdens borstvoeding: Dit is een cruciaal voordeel voor nieuwe moeders die zowel borstvoeding willen geven als anticonceptie nodig hebben. Desogestrel beïnvloedt de melkproductie of de kwaliteit van moedermelk nauwelijks.
- Oestrogeenvrij: Voor vrouwen met medische contra-indicaties voor oestrogeen (bijv. trombose, migraine met aura, bepaalde hart- en vaatziekten) is desogestrel een veilig en effectief alternatief. Dit verkleint het risico op oestrogeengerelateerde bijwerkingen.
- Eenvoudige toedieningsvorm: De pil wordt oraal ingenomen, dagelijks op hetzelfde tijdstip, wat voor veel vrouwen een gemakkelijk te implementeren routine is. Er zijn geen ingrijpende procedures nodig, zoals bij injecties of implantaten.
- Minder kans op stemmingsschommelingen: Sommige vrouwen ervaren minder stemmingswisselingen of waterretentie in vergelijking met gecombineerde pillen, hoewel individuele reacties sterk kunnen variëren.
Toedieningsmethode
Desogestrel wordt oraal ingenomen, wat betekent dat de pil met water moet worden doorgeslikt. Het is essentieel om de pil elke dag rond hetzelfde tijdstip in te nemen om de anticonceptieve effectiviteit te maximaliseren. Dit helpt een stabiele hormoonspiegel in het lichaam te handhaven. De verpakking bevat 28 pillen en er is geen pilvrije periode; na het voltooien van een strip start men direct met een nieuwe strip. Dit continue gebruik onderscheidt de desogestrel-pil van veel gecombineerde orale anticonceptiva met een stopweek.
Aanbevolen Dosering
- Standaard dosis: De gebruikelijke dosering is één tablet desogestrel 0,75 mg per dag. Deze dosering is zorgvuldig vastgesteld om maximale anticonceptieve bescherming te bieden met minimale bijwerkingen.
- Inname frequentie: De tablet moet dagelijks, op ongeveer hetzelfde tijdstip, worden ingenomen. Begin met de eerste tablet op de eerste dag van de menstruatiecyclus. Dit betekent dat u de eerste pil inneemt op de eerste dag van de menstruatiebloeding. Inname kan ook plaatsvinden op dag 2 tot 5 van de cyclus, maar dan is gedurende de eerste 7 dagen van inname aanvullende anticonceptie (bijvoorbeeld een condoom) noodzakelijk. Volg te allen tijde het advies van uw voorschrijver en de bijsluiter.
Als u een dosis vergeet
Het is van groot belang om de desogestrel-pil consistent in te nemen vanwege de korte werkingsduur van progestagenen. Een vergeten tablet kan de anticonceptieve bescherming in gevaar brengen. Specifieke instructies zijn als volgt:
- Minder dan 12 uur te laat: Neem de vergeten tablet alsnog zo snel mogelijk in. De volgende tablet neemt u weer op het gebruikelijke tijdstip. De anticonceptieve bescherming blijft gehandhaafd.
- Meer dan 12 uur te laat: De anticonceptieve bescherming kan verminderd zijn. Neem de vergeten tablet alsnog zo snel mogelijk in, zelfs als dit betekent dat u twee tabletten tegelijkertijd inneemt. De volgende tablet neemt u op het gebruikelijke tijdstip. Gebruik gedurende de eerstvolgende 7 dagen aanvullende anticonceptie (bijvoorbeeld condooms). Als u in de week vóór de vergeten tablet seks heeft gehad, bestaat er een risico op zwangerschap, en is medisch advies van een arts raadzaam. Bij braken of ernstige diarree binnen 3-4 uur na inname van de tablet, dient gehandeld te worden alsof een tablet is vergeten.
Mogelijke Bijwerkingen
Zoals bij elk medicijn kan het gebruik van desogestrel gepaard gaan met bijwerkingen. Het is belangrijk te beseffen dat niet iedereen deze ervaart en de ernst kan variëren. Bijwerkingen dienen te worden besproken met een arts, zoals aanbevolen door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Indien u spoedeisende medische hulp nodig heeft, belt u 112.
Veel Voorkomende Bijwerkingen (>10%)
- Onregelmatig bloedverlies: Dit is de meest voorkomende bijwerking en kan zich uiten als spotting (licht bloedverlies tussen menstruaties door), langdurig bloedverlies, of het volledig uitblijven van menstruatie. Dit is meestal onschuldig en verbetert vaak naarmere maanden gebruik.
- Hoofdpijn: Milde tot matige hoofdpijn komt regelmatig voor. Als het aanhoudt of ernstig wordt, raadpleeg dan uw arts.
- Misselijkheid: Dit kan vooral in het begin van de behandeling optreden.
- Acne: Sommige vrouwen ervaren een toename of verbetering van acne.
- Vaginitis: Ontsteking van de vagina kan voorkomen.
- Gewichtstoename: Lichte gewichtstoename is een mogelijke bijwerking, maar de link is niet altijd eenduidig.
- Stemmingwisselingen: Schommelingen in de stemming, waaronder depressieve klachten.
Minder Vaak Voorkomende Bijwerkingen (1-10%)
- Pijnlijke borsten: Gevoeligheid of pijnlijkheid van de borsten.
- Haaruitval: Ervaarbaar bij een klein percentage gebruikers.
- Ovariumcysten: Goedaardige cysten op de eierstokken kunnen voorkomen, die meestal vanzelf verdwijnen.
- Vermoeidheid: Een algemeen gevoel van moeheid.
- Contactlensintolerantie: Problemen met het dragen van contactlenzen.
- Braken: Kan optreden, vooral als het medicijn nieuw is voor het lichaam.
- Huiduitslag: Diverse vormen van huiduitslag.
Contra-indicaties
Desogestrel mag in bepaalde situaties niet worden gebruikt. Neem bij twijfel altijd contact op met uw arts.
- Actieve trombose (trombose embolische aandoening): Dit betreft bloedstolsels in de aderen (bijvoorbeeld diepveneuze trombose) of longembolie. Desogestrel wordt afgeraden vanwege een mogelijk verhoogd risico.
- Ernstige leveraandoeningen: Zoals acute hepatitis of ernstige levercirrose, zolang de leverfunctie niet genormaliseerd is.
- Aanwezigheid van ernstige levergezwellen: Goedaardig of kwaadaardig.
- Vaginale bloedingen met onbekende oorzaak: Dit dient eerst te worden onderzocht om ernstige aandoeningen uit te sluiten.
- Borstkanker of andere hormoongevoelige tumoren: Vooral als deze afhankelijk zijn van progestagenen, ook in de voorgeschiedenis.
- Overgevoeligheid voor desogestrel of een van de hulpstoffen.
Affiliate Disclosure: Onlineapotheekplus.nl is partner van DokterOnline.com. Wanneer u via onze links bestelt, ontvangen wij mogelijk een vergoeding. Dit beïnvloedt uw prijs niet.
Medische Disclaimer: De informatie op deze pagina is uitsluitend voor informatieve doeleinden en vormt geen medisch advies. Dit medicijn vereist een recept van een erkende arts. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde arts voordat u met de behandeling begint. Bij een medische noodsituatie belt u 112.
Hoe het werkt
Een eenvoudig en veilig proces in 3 stappen
1. Online Consult
Vul een medische vragenlijst in. Onze artsen beoordelen uw aanvraag.
2. Medische beoordeling
Een erkende arts beoordeelt uw aanvraag en schrijft indien geschikt een recept voor
3. Discrete levering
Uw behandeling wordt in een apotheek bereid en binnen 24-48 uur bij u thuis bezorgd
Belangrijk: Deze dienst vervangt geen persoonlijk medisch consult. In noodgevallen, bel 112 of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp.