Claritromycine

Wat is Claritromycine?

Claritromycine is een antibioticum dat behoort tot de macrolidenklasse. Dit geneesmiddel is specifiek ontwikkeld om een breed spectrum aan bacteriële infecties te bestrijden. De werkzame stof, claritromycine, interfereert met de eiwitsynthese van bacteriën door zich te binden aan het 50S-ribosomale subunit. Dit voorkomt dat bacteriën essentiële eiwitten aanmaken die nodig zijn voor hun groei en vermenigvuldiging. Hierdoor wordt de bacteriële groei geremd (bacteriostatisch effect) of, afhankelijk van de concentratie en de gevoeligheid van de bacterie, worden de bacteriën gedood (bactericide effect). Claritromycine is beschikbaar in verschillende toedieningsvormen, waaronder tabletten, suspensies en injecteerbare oplossingen, waardoor het geschikt is voor diverse patiëntgroepen en infectietypes.

Claritromycine onderscheidt zich van andere antibiotica door zijn farmacokinetische eigenschappen, zoals een goede absorptie na orale inname en een uitstekende weefselpenetratie, inclusief in de luchtwegen, huid en zachte weefsels. Het wordt gemetaboliseerd in de lever, waarbij een actieve metaboliet, 14-hydroxyclaritromycine, ontstaat die ook antimicrobiële activiteit bezit, wat bijdraagt aan de effectiviteit van het middel. Het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) keurt de registratie van dergelijke geneesmiddelen goed, en bewaakt de kwaliteit, werkzaamheid en veiligheid in Nederland, conform de strikte richtlijnen die gelden voor antibiotica.

Therapeutische Indicaties

Claritromycine wordt door artsen voorgeschreven voor de behandeling van diverse bacteriële infecties. De specifieke toepassing hangt af van de aard en de locatie van de infectie, evenals van de gevoeligheid van de betreffende bacterie. Enkele veelvoorkomende indicaties zijn:

• Luchtweginfecties: Dit omvat keelontsteking (faryngitis), amandelontsteking (tonsillitis), bijholteontsteking (sinusitis), acute bronchitis en community-acquired pneumonie (longontsteking opgedaan buiten het ziekenhuis). Claritromycine is vaak effectief tegen atypische verwekkers zoals Mycoplasma pneumoniae en Chlamydophila pneumoniae.
• Huid- en wekedeleninfecties: Infecties zoals cellulitis, erysipelas (wondroos) en huidabcessen kunnen hiermee behandeld worden, mits veroorzaakt door gevoelige bacteriën zoals Staphylococcus aureus of Streptococcus pyogenes.
• Mycobacteriële infecties: In combinatie met andere middelen wordt claritromycine gebruikt voor de behandeling en profylaxe van complexe mycobacteriële infecties, met name die veroorzaakt door Mycobacterium avium complex (MAC) bij immuungecompromitteerde patiënten.
• Eradicatie van Helicobacter pylori: Als onderdeel van een triple-therapie, meestal in combinatie met een protonpompremmer en een ander antibioticum (zoals amoxicilline of metronidazol), wordt claritromycine ingezet voor de eradicatie van Helicobacter pylori bij patiënten met maagzweren.

Werkingsmechanisme

Claritromycine oefent zijn antimicrobiële werking uit door selectief de bacteriële eiwitsynthese te remmen. Het bindt zich specifiek aan de 50S-harsel van het bacteriële ribosoom, een essentieel onderdeel van de eiwitfabriek van de bacterie. Deze binding voorkomt translocatie van peptidyl-tRNA, wat de elongatie van polypeptideketens blokkeert. Met andere woorden, de bacterie kan geen nieuwe eiwitten meer aanmaken die cruciaal zijn voor groei, replicatie en celwandonderhoud. Dit leidt tot een bacteriostatisch effect, wat inhoudt dat de bacteriële groei wordt gestopt, waardoor het immuunsysteem van de gastheer de infectie kan opruimen. In hogere concentraties of tegenover zeer gevoelige stammen kan claritromycine ook een bactericide effect hebben, waarbij de bacteriën direct worden gedood.

Voor wie wordt het voorgeschreven?

Claritromycine wordt voorgeschreven aan een breed scala van patiënten die lijden aan bacteriële infecties die gevoelig zijn voor dit antibioticum. Dit omvat volwassenen en kinderen, hoewel de dosering en formulering kunnen variëren per leeftijdsgroep. Het is met name geschikt voor patiënten met luchtweginfecties, zoals bronchitis of longontsteking, en huidinfecties wanneer andere antibiotica minder geschikt zijn of wanneer er een vermoeden is van een atypische verwekker. Ook patiënten met maagzweren veroorzaakt door Helicobacter pylori en immuungecompromitteerde patiënten met bepaalde mycobacteriële infecties behoren tot de doelgroep. Het gebruik ervan vereist altijd een medische diagnose en recept, aangezien onjuist of onnodig gebruik kan leiden tot resistentieontwikkeling.