Atovaquon/Proguanil
Wat is Atovaquon/Proguanil?
Atovaquon/Proguanil is een combinatiemedicijn dat hoofdzakelijk wordt ingezet voor de preventie en behandeling van malaria, een ernstige infectieziekte die wordt veroorzaakt door parasieten. De werkzame stoffen in dit middel zijn atovaquon en proguanilhydrochloride, die synergetisch werken om de malariaparasiet in verschillende stadia van zijn levenscyclus te bestrijden. Atovaquon werkt door de ademhalingsketen van de parasiet te verstoren, wat essentieel is voor zijn energieproductie en replicatie. Proguanil, een prodrug, wordt in het lichaam omgezet in cycloguanil en remt dihyrofoliumzuur-reductase, een enzym dat cruciaal is voor de DNA-synthese van de parasiet. Deze dubbele aanval maakt het middel effectief tegen zelfs resistente stammen van Plasmodium falciparum, de meest gevaarlijke malariaparasiet.
Dit medicijn is geregistreerd in Nederland en valt onder de verantwoordelijkheid van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Het gebruik ervan is aan specifieke richtlijnen gebonden, waarbij de behandelend arts de geschiktheid voor de patiënt beoordeelt, rekening houdend met reisbestemming, eerdere blootstelling aan malaria, en de aanwezigheid van eventuele onderliggende gezondheidsproblemen. Het is belangrijk te benadrukken dat Atovaquon/Proguanil geen 100% bescherming biedt tegen malaria en altijd gecombineerd moet worden met andere preventieve maatregelen, zoals het gebruik van klamboes en insectenwerende middelen. De effectiviteit is afhankelijk van correct gebruik en therapietrouw. Voorafgaand aan een reis naar een malariagebied is het sterk aanbevolen om tijdig medisch advies in te winnen. Raadpleeg altijd een arts voor de juiste indicatie en dosering.
Therapeutische Indicaties
Atovaquon/Proguanil wordt voorgeschreven voor specifieke situaties met betrekking tot malaria:
- Malariaprofylaxe (preventie): Ter voorkoming van malaria bij volwassenen en kinderen die naar gebieden reizen waar Plasmodium falciparum malaria endemisch is.
- Behandeling van acute, ongecompliceerde Plasmodium falciparum malaria: Voor de behandeling van malaria-infecties, met name in gebieden waar andere middelen niet effectief zijn door resistentie.
Werkingsmechanisme
Atovaquon remt specifiek de mitochondriële elektrontransportketen van de malariaparasiet, wat leidt tot een instorting van zijn membraanpotentiaal en remming van nucleïnezuursynthese. Proguanil wordt gemetaboliseerd tot cycloguanil, dat het enzym dihydrofolaatreductase in de parasiet remt. Dit enzym is essentieel voor de synthese van foliumzuur, een bouwsteen voor DNA en RNA. De combinatie van deze twee werkingsmechanismen resulteert in een krachtig synergetisch effect, waardoor de parasiet zich niet meer kan vermenigvuldigen en de infectie wordt gestopt.
Voor wie wordt het voorgeschreven?
Dit medicijn wordt voorgeschreven aan reizigers naar malariagebieden, zowel voor preventie als voor curatieve behandeling. Het is geschikt voor volwassenen en kinderen met een bepaald lichaamsgewicht (afhankelijk van de formulering en dosering). Het is met name van belang voor personen die reizen naar gebieden met een hoog risico op resistente Plasmodium falciparum malaria. Speciale aandacht is vereist bij zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven, en patiënten met nier- of leverfunctiestoornissen.
Belangrijkste Voordelen
Gedocumenteerde Effectiviteit
Atovaquon/Proguanil staat bekend om zijn hoge effectiviteit bij zowel de preventie als behandeling van malaria, met name tegen Plasmodium falciparum, de meest virulente malariasoort. Klinische studies en praktijkervaring tonen consistent aan dat dit combinatiemiddel een betrouwbare bescherming biedt.
- Effectiviteit in malariaprofylaxe: Biedt effectieve bescherming in gebieden met multiresistente Pf-stammen. Het bewijs van effectiviteit is breed gedocumenteerd en erkend door internationale gezondheidsorganisaties.
- Snelle werking en korte behandelduur: Voor de behandeling van acute malaria kan een korte kuur volstaan, wat het therapietrouw bevordert. De preventieve inname begint vaak slechts 1-2 dagen vóór aankomst in het risicogebied en duurt tot 7 dagen na vertrek, wat relatief kort is vergeleken met andere profylaxe-middelen.
Praktische Voordelen
Dit medicijn biedt diverse praktische voordelen die het aantrekkelijk maken voor reizigers en behandelaars.
- Eenvoudige toedieningsvorm: Het middel is verkrijgbaar in tabletvorm, wat gemakkelijk in te nemen is. Er zijn specifieke formuleringen voor volwassenen en kinderen, wat precieze dosering mogelijk maakt.
- Gebruiksgemak: De relatief korte innameperiode voor profylaxe, zowel voorafgaand aan vertrek als na terugkomst, wordt vaak als gebruiksvriendelijk ervaren. Dit vermindert de totale blootstelling aan het medicijn en verhoogt de therapietrouw.
- Goed verdragen door de meeste gebruikers: Hoewel bijwerkingen kunnen optreden, wordt Atovaquon/Proguanil over het algemeen goed verdragen, vooral in vergelijking met oudere malariamedicatie met meer uitgesproken bijwerkingen.
Toedieningsmethode
Atovaquon/Proguanil tabletten dienen oraal te worden ingenomen, bij voorkeur met voedsel of met melk. Dit verbetert de opname van de werkzame stoffen en kan maag-darmklachten verminderen. De tabletten moeten in hun geheel worden doorgeslikt. Voor kinderen die moeite hebben met slikken, kunnen de tabletten fijn worden gemaakt en gemengd met voedsel of drank, mits de volledige dosis direct wordt ingenomen.
Aanbevolen Dosering
De dosering is afhankelijk van de indicatie (preventie of behandeling), leeftijd en lichaamsgewicht. Volg altijd nauwgezet de instructies van uw arts of apotheker en de bijsluiter.
- Standaard dosis voor malariaprofylaxe (volwassenen): Eén tablet van 250 mg atovaquon/100 mg proguanilhydrochloride eenmaal daags. De inname dient 1 tot 2 dagen voor aankomst in het malariagebied te starten, gedurende het gehele verblijf, en tot 7 dagen na vertrek uit het malariagebied te worden voortgezet. Een consistente inname op hetzelfde tijdstip elke dag bevordert de effectiviteit.
- Behandeling van acute malaria (volwassenen): Vier tabletten van 250 mg atovaquon/100 mg proguanilhydrochloride eenmaal daags, gedurende 3 opeenvolgende dagen. De duur en de dosis voor kinderen worden aangepast op basis van hun lichaamsgewicht.
Als u een dosis vergeet
Indien u een dosis voor profylaxe vergeet, neem deze dan zo snel mogelijk alsnog in. Als het echter bijna tijd is voor de volgende dosis, sla dan de gemiste dosis over en ga door met uw reguliere schema. Neem nooit een dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen. Bij het vergeten van een dosis tijdens een behandelkuur, raadpleeg dan direct uw arts. Het is cruciaal om de volledige kuur af te maken, ook als u zich beter voelt, om een volledige eliminatie van de parasiet te waarborgen en resistentie te voorkomen. Twijfelt u over het gebruik? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.
Mogelijke Bijwerkingen
Zoals elk medicijn kan Atovaquon/Proguanil bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze ervaart. De meeste bijwerkingen zijn mild tot matig en van voorbijgaande aard. Het is belangrijk om uw arts te informeren over eventuele klachten of onverwachte reacties.
Veel Voorkomende Bijwerkingen (>10%)
- Hoofdpijn
- Buikpijn, misselijkheid, braken, diarree (Vaak milder indien ingenomen met voedsel of melk.)
Minder Vaak Voorkomende Bijwerkingen (1-10%)
- Duizeligheid
- Slapeloosheid of abnormale dromen
- Verminderde eetlust
- Huiduitslag, jeuk
- Koorts
- Leverfunctiestoornissen (meestal mild en omkeerbaar)
- Afwijkingen in bloedwaarden (bijvoorbeeld anemie)
Bij ernstige bijwerkingen, allergische reacties (zoals zwelling van gezicht of keel, ernstige huiduitslag) dient u onmiddellijk medische hulp in te schakelen. Bel 112 in kritieke spoedeisende situaties in Nederland.
Contra-indicaties
Atovaquon/Proguanil mag niet worden gebruikt in de volgende gevallen:
- Overgevoeligheid voor de werkzame stoffen (atovaquon, proguanil) of één van de hulpstoffen.
- Ernstige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring <30 ml/min): In deze gevallen is de werkzaamheid van proguanil verminderd en kan de accumulatie van atovaquon leiden tot toxiciteit.
- Zwangere vrouwen in het eerste trimester: Hoewel de gegevens beperkt zijn, wordt het gebruik in het eerste trimester afgeraden tenzij absoluut noodzakelijk en na zorgvuldige afweging van de risico's en voordelen. Raadpleeg altijd een gespecialiseerde arts.
- Patiënten die bepaalde medicatie gebruiken: Interacties met bijvoorbeeld warfarine (bloedverdunner) of metformine (diabetesmiddel) vereisen aanpassing of vermijding.
Affiliate Disclosure: Onlineapotheekplus.nl is partner van DokterOnline.com. Wanneer u via onze links bestelt, ontvangen wij mogelijk een vergoeding. Dit beïnvloedt uw prijs niet.
Medische Disclaimer: De informatie op deze pagina is uitsluitend voor informatieve doeleinden en vormt geen medisch advies. Dit medicijn vereist een recept van een erkende arts. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde arts voordat u met de behandeling begint. Bij een medische noodsituatie belt u 112.
Hoe het werkt
Een eenvoudig en veilig proces in 3 stappen
1. Online Consult
Vul een medische vragenlijst in. Onze artsen beoordelen uw aanvraag.
2. Medische beoordeling
Een erkende arts beoordeelt uw aanvraag en schrijft indien geschikt een recept voor
3. Discrete levering
Uw behandeling wordt in een apotheek bereid en binnen 24-48 uur bij u thuis bezorgd
Belangrijk: Deze dienst vervangt geen persoonlijk medisch consult. In noodgevallen, bel 112 of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp.